Kadir İnanır ve Buket Saygı olayı cinsel tacizi bir kez daha gündeme getirdi. Şimdi üzerinde çok konuşulan bu olayı değerlendirecek değilim. Asıl değinmek istediğim cinsel tacizin ne olduğu ve Türk Hukukundaki yeri.


Cinsel Taciz Nedir?

Kadını utandıracak, küçük düşürecek her türlü söz, davranış, cinsel içerikli talep, dokunma, hepsi cinsel taciz olabilir. Örneğin işyerinde duvarlara çıplak kadın fotoğraflarının asılması, kadının dekoltesi ile ilgili imalarda bulunmak, bedenine kadının isteği dışında dokunmak, kadınları sürekli aşağılayan açık saçık fıkralar anlatmak, cinsel içerikli konuşmalar yapmak, telefonla veya mektupla sürekli rahatsız etmek gibi. Bu listeyi daha da uzatmak mümkün.


Türk Hukukunda cinsel taciz nasıl tanımlanıyor?

Türk Hukuku'nda "cinsel taciz" diye bir kavram yok. En azından bu biçimde ifade edilmiyor. TCK'nın 421. maddesi, "Kadınlara ve genç erkeklere söz atanlar, üç aydan bir seneye ve sarkıntılık edenler altı aydan iki seneye kadar hapsolunur" diyor. Yargıtay da cinsel tacizi henüz sözlüğüne almamış. Sarkıntılığı "belirli bir kimseye karşı işlenen ve o kişinin edep ve iffetine dokunan ani ve hareketler yönünden kesiklik gösteren edepsizce davranışlar" olarak tanımlıyor.


Peki mesajla taciz olur mu?

Cinsel taciz ya da Kadirizm literatürüne göre "motive" etmek! Türk Ceza Kanunu "cinsel taciz" kavramını yukarıda anlattığımız gibi değerlendiriyor bu nedenle sadece sarkıntılıkla ilgili bir maddesi olan TCK'mızın "cep telefonundan geçilen mesajlarla taciz"i nasıl ele alacağı da böylece daha meçhul hale geliyor. Her zaman olduğu gibi kanundaki açıklar suçu belirsiz hale getiriyor hatta suç olmaktan çıkartabiliyor. Sözle taciz edersen suç ama bunu cep telefonuna mesaj ya da e-mail göndererek yaparsan suç değil gibi komik bir durum ortaya çıkıyor.


Bu konuda çeşitli görüşler düşünceler:

Tiyatro Sanatçısı Yılmaz ERDOĞAN:

"Ben arkadaşımdan makas alırken bu taciz diye düşünmem. Bir kadın ya da erkek bunu bir şekilde belli eder, amacını iki taraf da hisseder. Dekolte ve mini etek tacize davetiye çıkarır mı? Olur mu canım öyle şey! Hala böyle düşünen insanların varlığı bile ürkütücü. İnsanlar çıplak dolaşsa bile tacize davetiye olmaz. Ben hiçbir kadın tarafından tacize uğradığımı hatırlamıyorum. Yoksa basın toplantısı yapardım. Kimse beni motive etmedi yani. Ben de kimseyi motive etmedim. Etmekle de suçlanmadım."


Yazar Fatih ALTAYLI:

"Bir iş arkadaşının yanağından makas alırken, bunun taciz olabileceğini düşünürüm. Ama eğer birbirimizi iyi tanıyor, yıllardır birlikte çalışıyorsak ve bu anlamda bir gönderme olmayacağı konusunda bir kuşku yoksa, makas da alırsınız, omuzunu da tutarsınız. Mini etek ve dekolte neden tacize davetiye olsun. Erkekler adalelerini, popolarını, cinsel organlarını, göğüs kıllarını iyice gösterecek şekilde giyseler, onların tacize uğramasını gerektirir mi bu? Kimi insanlar gündüz yüzüne söyleyemediği şeyi, gece evinde telefonla yapıyor. Çünkü belki yüzüne söylese bir tokat yiyecek. Ben taciz etmekle hiç suçlanmadım. Taciz olduğundan şüphelendiğim zamanlar olmuştur."


Psikiyatrist Haydar DÜMEN:

"Erkek seni beğeniyorum, seviyorum diyebilir. Bir mesajdır bu, çağrıdır. Estetik boyutlarda bir-iki kez yapılabilir. Ama karşı taraf, beni arama, dediği andan itibaren tacize girer. Kişi vardır, hayatta kimsenin omuzuna dokunmaz, kimi de görür görmez dokunur, avucunda tutar elini. Herşeyi taciz diye algılamayalım. O zaman sosyal ilişkiler allak bullak olur. Bunun en ilerisi insanları çarşafa sokmaya götürür. Bir de kadınlarda bu tür bir paranoya oluşturabilir. Ben tacize uğradım mı? Ben psikiyatrım, hastalar arasında her türlüsü olur. Ama ben taciz yaşını geçtim. RIZA DIŞI MOTİVASYONA HAYIR!


Avukat Kezban HATEMİ:

"Yanaktan makas tacizdir. Genel olarak zararsız veya nezaket icabı iltifat sayılan sözler dahi, gereksiz yere tekrarlanıyorsa veya iç çekme gibi çeşitli gereksiz tezahürlerle süsleniyorsa taciz sayılır. Dokunma tarzındaki davranışlar ise karşı tarafın rızası olmadıkça mutlaka taciz sayılmalıdır. (Öpme, Hülya Avşar'ın Ricky Martin'e ve Yeltsin'in sekreterine yaptığı gibi el atmalar vs...) Evet Türkiye'de makas alma arada bir akrabalık bağı olmadıkça cinsel tacize girer. Kısa etekli ya da dekolte bluzlü olmak şöyle dursun, çırılçıplak olmak dahi cinsel tacizi meşru kılmaz. Türkiye'de eskiden "harfendazlık" denen söz atmaya gelince buna maruz kalmamış kadın da belki hiç yoktur."


Gazeteci Nurcan AKAD:

"Arkadaş grubunuz dışında kalanların "her türlü" söz veya davranışla aşırıya gitmesini ben, "kendini bilmezlik" ve "taciz" olarak nitelerim. Ancak dekolte ve mini etek asla tacize mazeret olamaz. Ancak, maalesef erkekler bunu böyle algılıyor. Bir kadın biraz frapan, biraz dekolte giyinmişse mutlaka "aranıyordur"! Açıkca söylemeyenler bile en azından içlerinden bunu geçiriyor. Ama sadece kadınların değil, erkeklerin de işyerinde daha "derli toplu", özenli bir görüntü içinde olmasını savunuyorum doğrusu. Sadece bir kadın yönetici olarak değil, bir kadın olarak bugüne kadar bir erkeği taciz etmedim. Başınıza gelmesinden hoşlanmadığınız bir şeyi başkalarına yapamazsınız."


Yazar Duygu ASENA:

"Kadın iltifatı, arkadaşlarının dokunmasını sever ama karşıdaki daha güçlüyse, gücünü kullanıyorsa tacizdir, gözünü dikip bakması bile. Ne kısa etek, ne dekolte, hiçbir şey tacize uğramayı haketmek anlamına gelmez. Erkeklerin ve bazı kadınların bunları öne sürmesi erkeklere yapılmış hakaret sayılır aslında; yani demek ki erkek o kadar hayvanca içgüdülerine göre davranıyor ki, en ufak bir açık yer gördüğünde saldırıyor! Taciz, her kadının başına gelmiştir. Sokakta, işyerinde, tabii ki rahatsız edildim. Ama hepsinin karşılığını verdim; ne bileyim kimine vurdum, kiminin boğazına sarıldım."


Gazeteci Gülten EVREN:

"Böyle bir taciz olayı yaşamadım, yaşamak da istemem. Birlikte çalışıyorsak, ben engel olmuyorsam tacize girmez. Hanımlar vardır ki uzaktan ilgi çekmeyi severler, dekolte giyinirler. Neticede karşı cinsi motive ederler. Ama bu dekolte giymemeyi savunmak değil, doğru yerde doğru giyinmekten sözediyorum. Benim de başıma geldi tabii. Bir telefon sapığım vardı. Birgün tam arabama binecekken, elinde çiçekle "o bendim" diye karşıma çıktı. Saldırdı. Güvenlik müdahale etti."